Przydatne źródła informacji i bazy danych do przygotowania SDS

MSDS-Europe – Baza wiedzy o kartach charakterystyki – Przydatne źródła informacji i bazy danych do sporządzania kart charakterystyki

 

Grupa docelowa: autorzy kart charakterystyki (SDS), importerzy, producenci, dalsi użytkownicy

Podsumowanie: poniższe zweryfikowane źródła organów oraz organizacji międzyrządowych niezawodnie wspierają gromadzenie, weryfikację i aktualizację danych wymaganych dla wszystkich 16 sekcji SDS.

 

Wprowadzenie – skąd powinny pochodzić dane?

Większość informacji wymaganych dla karty charakterystyki powinna być dostępna w łańcuchu dostaw – w szczególności od dostawcy. Przedsiębiorstwa gromadzą te dane w trakcie spełniania przepisów regulujących kontrolę chemikaliów – zwłaszcza rozporządzenia CLP (klasyfikacja, oznakowanie i pakowanie), a także wymagań dotyczących transportu oraz bezpieczeństwa i higieny pracy.

  • W przypadku rejestracji REACH producenci i importerzy mogą uzyskać dodatkowe dane m.in. poprzez wspólne przedłożenie (joint submission) oraz konsorcja.
  • Dalsi użytkownicy i formulatorzy mieszanin jako podstawowe źródło informacji wykorzystują kartę charakterystyki (SDS) dostarczoną przez swojego dostawcę dla danej substancji lub składnika.

Jeżeli podczas sporządzania SDS brakuje części danych lub informacje pochodzące z łańcucha dostaw wydają się sprzeczne, warto sprawdzić publicznie dostępne bazy danych organów lub bazy międzynarodowe. Najważniejsze z nich wymieniono poniżej.

Dostępne bazy danych i ich wsparcie przy sporządzaniu SDS

ECHA – Baza danych zarejestrowanych substancji

https://echa.europa.eu/information-on-chemicals/registered-substances

Co możesz tu znaleźć? Informacje z dokumentacji REACH: właściwości niebezpieczne, zastosowania, zarządzanie ryzykiem, dane fizykochemiczne, dane toksykologiczne i ekotoksykologiczne.

Sekcje SDS: 2, 3, 7–9, 11–13, 15.

ECHA – Wykaz klasyfikacji i oznakowania (C&L Inventory)

https://echa.europa.eu/information-on-chemicals/cl-inventory-database

Co możesz tu znaleźć? Zgłoszone i zarejestrowane klasyfikacje oraz klasyfikacje zharmonizowane (załącznik VI do CLP).

Sekcje SDS: 2, 3, 15.

Uwaga: jeżeli istnieje klasyfikacja zharmonizowana, ma ona zastosowanie.

eChemPortal (OECD) – wiele baz danych w jednym wyszukiwaniu

https://www.echemportal.org/echemportal/

Co możesz tu znaleźć? Jednoczesne przeszukiwanie danych organów i ocenionych danych (fizykochemicznych, toksykologicznych, ekotoksykologicznych oraz dotyczących losu w środowisku).

Sekcje SDS: 7–9, 11–12.

IPCS INCHEM (WHO/ILO/UNEP) – międzynarodowo recenzowane podsumowania

http://www.inchem.org/

Co możesz tu znaleźć? Monografie i karty (EHC, CICAD, ICSC) dotyczące zagrożeń zdrowotnych i środowiskowych chemikaliów.

Sekcje SDS: 4–6, 11–12, 15.

Zbiór ICSC: https://www.inchem.org/pages/icsc.html

Substancje zaburzające funkcjonowanie układu hormonalnego (ECHA)

https://echa.europa.eu/hot-topics/endocrine-disruptors

Co możesz tu znaleźć? Przegląd, kryteria identyfikacji oraz status regulacyjny.

Sekcje SDS: 2, 11–12, 15.

Krajowe służby informacyjne (helpdeski)

https://echa.europa.eu/support/helpdesks

Do czego służy? Wsparcie w języku ojczystym w sprawach REACH/CLP/BPR oraz wskazówki dotyczące lokalnych wymagań.

Sekcje SDS: 1, 15.

Ośrodki zatruć – wyznaczone podmioty: https://poisoncentres.echa.europa.eu/appointed-bodies

Jeśli w wykazie C&L znajdę kilka sprzecznych zgłoszeń, które z nich powinienem przyjąć jako podstawę?
Najpierw sprawdź, czy istnieje klasyfikacja zharmonizowana (załącznik VI do CLP) – jest ona obowiązkowa. Jeśli nie, musisz uzasadnić „własną” klasyfikację, oceniając jakość i źródło zgłoszeń oraz dane w dokumentacjach ECHA; wszystko to należy również udokumentować w sekcji 16 karty charakterystyki (SDS).

Czy dane (Q)SAR lub read-across są dopuszczalne w SDS?
Tak – np. na podstawie OECD QSAR Toolbox lub podobnej zwalidowanej metody. Zawsze podaj nazwę i wersję modelu, domenę stosowalności oraz niepewność danych.

Gdzie znaleźć oficjalne dopuszczalne wartości narażenia zawodowego (OEL)?
Na poziomie UE – w aktach ustanawiających IOELV/BOELV (EUR-Lex), a na poziomie krajowym – w krajowych wykazach (np. NDS w Polsce, TRGS/AGW w Niemczech). Zawsze podaj kraj oraz datę pozyskania wartości.

Na jakich aktach oprzeć klasyfikację transportową (sekcja 14)?
Rozstrzygające są Przepisy Modelowe ONZ oraz – dla poszczególnych gałęzi transportu – oficjalne przepisy ADR/RID/ADN/IMDG/IATA. Na ich podstawie określa się m.in. numer UN, klasę, grupę pakowania oraz informację o zagrożeniu dla środowiska.

Co zrobić, jeśli dane w SDS dostawcy różnią się od publicznych danych organów?
Wykonaj porównanie (np. tabela wg źródła) i poproś dostawcę o wyjaśnienie. Uzasadnienie ostatecznej decyzji oraz daty wykorzystanych źródeł zapisz w sekcji 16 SDS.

 

Dodatkowe oficjalne źródła organów i organizacji międzyrządowych

Poziom UE / ONZ

Zharmonizowane klasyfikacje CLP – załącznik VI do CLP (EUR-Lex)

https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2008/1272/oj

Sekcje SDS: 2, 3, 15.

Unijne dopuszczalne wartości narażenia zawodowego (IOELV/BOELV)

Przykład – 5. wykaz IOELV: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:32019L1831

Sekcja SDS: 8.

WHO / ILO / OECD

Monografie IARC (WHO/IARC) – https://monographs.iarc.who.int/

Sekcje SDS: 11, 15.

OECD QSAR Toolbox – https://www.qsartoolbox.org/

Sekcje SDS: 11–12 (zawsze wskaż, gdy dane pochodzą z modelowania).

Krajowe bazy danych organów

Uwaga: wymagania i wartości mogą różnić się między krajami; w sekcji 16 SDS zawsze podaj kraj źródła i datę pobrania.

USA – EPA CompTox Dashboard – https://comptox.epa.gov/dashboard/

Sekcje SDS: 3, 9, 12, 15.

USA – EPA IRIS – https://www.epa.gov/iris

Sekcje SDS: 11, 15.

USA – NIOSH Pocket Guide – https://www.cdc.gov/niosh/npg/

Sekcje SDS: 8, 4–6.

USA – OSHA PEL (tabela Z-1) – https://www.osha.gov/laws-regs/regulations/standardnumber/1910/1910.1000TABLEZ1

Sekcja SDS: 8.

USA – NTP Report on Carcinogens – https://ntp.niehs.nih.gov/whatwestudy/assessments/cancer/roc

Sekcje SDS: 11, 15.

Zjednoczone Królestwo – HSE GB MCL List – https://www.hse.gov.uk/chemical-classification/classification/mcl-list.htm

Sekcje SDS: 2, 15.

Niemcy – BAuA TRGS (AGW) – https://www.baua.de/EN/Service/Technical-rules/TRGS/TRGS

Sekcja SDS: 8.

Australia – Safe Work Australia: HCIS – https://hcis.safeworkaustralia.gov.au/

Sekcje SDS: 2, 8.

Japonia – NITE CHRIP / GHS – https://www.nite.go.jp/index.html

Sekcje SDS: 2, 11–12, 15.

Kanada – Domestic Substances List (DSL) – strona przeglądowa: https://www.canada.ca/en/environment-climate-change/services/canadian-environmental-protection-act-registry/substances-list/domestic.html

Sekcja SDS: 15.

Baza danych pestycydów UE (DG SANTE) – https://food.ec.europa.eu/plants/pesticides/eu-pesticides-database_en

Sekcja SDS: 15 (gdy jest to istotne dla środków ochrony roślin i produktów biobójczych).

 

Na co należy uważać? – typowe pułapki

  • Niespójne zgłoszenia C&L → trzeba uzasadnić wybraną klasyfikację.
  • Nieaktualne dane → zawsze sprawdzaj datę ostatniej aktualizacji.
  • Nieprawidłowa identyfikacja → danych dla soli, hydratów i izomerów nie można automatycznie przenosić.
  • Mieszaniny → różnice między SDS dostawcy a własnymi obliczeniami klasyfikacji CLP muszą być udokumentowane.
  • Różnice krajowe → numery telefonów alarmowych, OEL oraz przepisy dotyczące odpadów różnią się między krajami.

 

Praktyczny przebieg pracy przy sporządzaniu SDS

  • Identyfikacja i doprecyzowanie danych: numery CAS i WE (EC), synonimy nazw substancji; odpowiednie zakresy stężeń dla mieszanin.
  • Ustalenie klasyfikacji: załącznik VI do CLP → jeśli brak wpisu zharmonizowanego, wtedy wykaz C&L + dokumentacje ECHA + literatura.
  • Dane o właściwościach i skutkach: porównanie danych fizykochemicznych oraz danych toksykologicznych/ekotoksykologicznych ze źródeł eChemPortal, ECHA i INCHEM.
  • Elementy oznakowania i zwroty P: wynikające z klasyfikacji, z jasnym uzasadnieniem.
  • Zarządzanie ryzykiem i kontrola narażenia: dokumentacje ECHA, scenariusze narażenia; krajowe wartości OEL (jeśli dostępne).
  • Odniesienia i kontrola wersji: w sekcji 16 SDS wymień użyte bazy danych, datę dostępu oraz – jeśli ma to zastosowanie – wersję.

Sporządzanie kart charakterystyki (SDS): Wprowadzenie i tło prawne, Odpowiedzialności i proces sporządzania SDS, Pierwsze 8 sekcji SDS szczegółowo, Pozostałe sekcje SDS (9–16), Szczególne przypadki i dobre praktyki

 

Uwagi końcowe

Powyższe źródła dostarczają zweryfikowanych i publicznie dostępnych informacji, jednak autor SDS odpowiada za spójne i zgodne z prawem sfinalizowanie dokumentu. Jeśli chcesz, zespół MSDS-Europe może pomóc w profesjonalnej interpretacji źródeł oraz w sporządzaniu SDS, także w wielu językach.

 

Masz dodatkowe pytania?

Skontaktuj się z naszym działem obsługi klienta lub zadaj pytanie naszemu ekspertowi online.

Obsługa klienta Zapytaj eksperta

 

Polecane usługi

 

Przydatne artykuły