Digitale etikettering volgens de CLP-verordening: verplichtingen, maatregelen voor bedrijven en technische implementatie (QR-code)
MSDS-Europe – Kompas voor chemische veiligheid – Digitale etikettering volgens CLP: verplichtingen, bedrijfsmaatregelen en technische implementatie (QR-code)
Kort samengevat: Na de wijziging van de CLP-verordening kan een digitaal etiket vrijwillig worden gebruikt, maar dit ontslaat u niet van de verplichte gevarencommunicatie die op het fysieke etiket moet staan.
De sleutel tot naleving is een bedrijfsproces waarin de indeling, de etikettering, het veiligheidsinformatieblad (VIB) en de actualisering van de digitale interface parallel worden beheerd, op een controleerbare wijze en met het oog op langdurig gebruik.
1) Juridische achtergrond: wat heeft Verordening (EU) 2024/2865 in CLP gewijzigd?
Verordening (EU) 2024/2865 heeft de CLP-verordening (Verordening (EG) nr. 1272/2008) onder meer gewijzigd om ervoor te zorgen dat het regelgevingskader gelijke tred houdt met onlineverkoop en nieuwe verkoopmodellen.
Een belangrijke praktische boodschap van de wijziging is dat de wetgever meerdere middelen toestaat om het „ruimtegebrek” op etiketten op te lossen, zoals een uitvouwetiket en digitale etikettering, terwijl essentiële veiligheidsinformatie en gevarenpictogrammen op de verpakking moeten blijven staan.
2) Termijnen: wat geldt al en wat is verschoven naar 2028?
De gewijzigde CLP-verordening is op 10 december 2024 in werking getreden en voorziet voor verschillende verplichtingen in overgangstermijnen.
Een belangrijke praktische ontwikkeling is dat een zogenoemde opschortingswijziging in 2025 verschillende toepassingsdata verder heeft uitgesteld tot 1 januari 2028. Dit geldt met name voor regels inzake onlineverkoop en verkoop op afstand, advertenties, bepaalde opmaakvereisten en enkele verplichtingen tot heretikettering.
Wat betekent dit voor bedrijven?
Het uitstel betekent geen stilstand. Het biedt de mogelijkheid om de technische en organisatorische naleving in 2026–2027 in een proeffase op te bouwen, zodat het proces in 2028 routinematig en betrouwbaar functioneert.
Nieuwe CLP-regels voor webshops: etikettering en reclame (vanaf 2028)
3) De verplichte „kern” van het fysieke etiket: wat kan niet door een digitaal etiket worden vervangen?
De logica van het digitale etiket is eenvoudig: het vult aan en „vervangt” niet. Het fysieke etiket blijft verplicht, ook wanneer een QR-code wordt gebruikt.
Moet op de verpakking blijven staan (verplicht):
- gevarenpictogram(men),
- signaalwoord,
- gevarenaanduiding(en) (H-zin(nen)),
- veiligheidsaanbeveling(en) (P-zin(nen)),
- productidentificatie en de verplichte etiketteringselementen volgens CLP.
Waarom is het fysieke minimum zo strikt?
- In een noodsituatie is er mogelijk geen tijd, en niet altijd de mogelijkheid, om een QR-code te scannen.
- Er kan sprake zijn van stroomuitval, ontbrekende netwerkdekking of internetverbinding, of een apparaat met een lege batterij.
- De regelgeving kan niet uitgaan van universele digitale toegang vanwege het risico op een „digitale kloof”.
4) Welke informatie is geschikt voor het digitale etiket?
De gebruikelijke functie van een digitaal etiket is het aanbieden van aanvullende informatie op een gestructureerde, meertalige en snel actualiseerbare manier, duidelijk gescheiden van marketing- en andere inhoud.
In de praktijk kan dit onder meer het volgende omvatten:
- meertalige inhoud, wat met name nuttig is voor de EU-markt,
- het openen/downloaden van het veiligheidsinformatieblad in verschillende taalversies,
- uitgebreidere gebruiksinstructies en doseringsaanbevelingen,
- informatie over afvalbeheer en recycling,
- contactgegevens van de klantenservice of een deskundige en aanvullende instructies voor noodsituaties.
5) Technische naleving van artikel 34 ter: checklist (niet alleen „QR-code + website”)
Bij digitale etikettering begint naleving niet met het afdrukken van een QR-code, maar met het opzetten van een dienstverlening waarvan de kwaliteit aantoonbaar kan worden geborgd.
5.1. Toegang en gebruikersroute
De informatie die via het digitale etiket beschikbaar is, moet:
- kosteloos en zonder registratie beschikbaar zijn,
- doorzoekbaar en toegankelijk zijn,
- binnen twee klikken beschikbaar zijn,
- voor alle gebruikers in de EU volgens dezelfde beginselen toegankelijk zijn.
5.2. Scheiding van de inhoud
De informatie op het digitale etiket moet „op één plaats” worden weergegeven, gescheiden van andere inhoud. Dit is met name belangrijk wanneer op hetzelfde domein ook andere bedrijfsinhoud wordt aangeboden.
5.3. Gegevensbescherming en werking zonder gebruikersvolging
Het digitale etiket is bedoeld voor veiligheidsinformatie. Daarom moet een oplossing die op naleving is gericht in de praktijk het volgen van gebruikers tot een minimum beperken, met name voor marketingdoeleinden.
Aanbevolen technische aanpak: een speciaal subdomein of pad voor het digitale etiket zonder marketingpixels en gerichte cookies, met uitsluitend de minimale, gedocumenteerde logging die voor de werking noodzakelijk is.
5.4. Beschikbaarheid en bewaartermijn
De via het digitale etiket gepubliceerde informatie moet ten minste 10 jaar toegankelijk blijven. Dit is niet alleen een hostingvraagstuk, maar ook een kwestie van bedrijfscontinuïteit, bijvoorbeeld bij domeinwijzigingen, systeemupgrades en overnames.
5.5. Fysieke duurzaamheid en plaatsing van de QR-code
De QR-code maakt deel uit van de verpakking en moet bestand zijn tegen de belastingen die voortvloeien uit de aard van het product, zoals wrijving, vocht en blootstelling aan chemische stoffen.
Aanbevolen:
- een geschikte druktechniek of laminering,
- plaatsing op een plek waar de code niet afslijt,
- interne tests, bijvoorbeeld op afwasbaarheid en bestendigheid tegen oplosmiddelen, als onderdeel van de productiecontrole.
6) Maatregelen op bedrijfsniveau: een praktisch stappenplan voor naleving voor fabrikanten en distributeurs
De onderstaande stappen zijn ook toepasbaar wanneer het digitale etiket geleidelijk wordt ingevoerd.
6.1. Portfolioscreening en risicoprioritering
- Stel een SKU-lijst op: welke producten worden in meerdere landen aangeboden, in welke verpakkingsformaten en hoe vaak veranderen de indeling of samenstelling?
- Selecteer eerst de productgroep waarvoor een digitaal etiket de meeste toegevoegde waarde biedt, bijvoorbeeld producten met meertalige distributie, kleine verpakkingen of een groot aandeel onlineverkoop.
6.2. Breng het fysieke etiket op orde (dit is de basis)
Een digitaal etiket is alleen veilig wanneer de naleving van het fysieke etiket stabiel is:
- indeling → juistheid van de etiketteringselementen,
- typografie en leesbaarheid,
- meertalige opzet en beheer van landspecifieke verschillen.
6.3. Gegevensinhoud en versiebeheer van het digitale etiket
Stel een intern gegevensmodel op met velden, talen en verplichte of aanbevolen elementen en voeg versiebeheer toe:
- datum „Laatst bijgewerkt”,
- intern versienummer,
- rol of persoon die de inhoud goedkeurt (QA/Regelgeving).
6.4. IT-implementatie (minimaal verdedigbare architectuur)
Aanbevolen model:
- QR-code → stabiele URL (SKU of interne identificatiecode),
- de URL leidt naar een specifieke landingspagina voor het digitale etiket,
- taalkeuze met 1 klik en toegang tot de inhoud binnen 2 klikken.
Ontwerp met het oog op langdurige beschikbaarheid:
- omleidingsregels bij domeinwijzigingen,
- regelmatige back-ups,
- aanwijzing van een verantwoordelijke voor het operationele beheer, voor een periode van 10 jaar.
6.5. Wijzigingsbeheer: actualiseer het etiket en het VIB gelijktijdig
Volgens de gewijzigde CLP-verordening hangt de termijn voor een etiketactualisering af van het soort wijziging. Deze termijn kan slechts 6 maanden bedragen, bijvoorbeeld bij een nieuwe gevarenklasse, een strengere indeling of nieuwe aanvullende etiketteringsvereisten, terwijl in andere gevallen een termijn van 18 maanden geldt.
Daarom is het een goede werkwijze om het volgende in één geïntegreerde workflow te beheren:
- wijziging van de indeling,
- actualisering van het etiketontwerp,
- actualisering van het veiligheidsinformatieblad,
- actualisering van de inhoud van het digitale etiket.
Als uw productportfolio mengsels omvat, besteed dan bijzondere aandacht aan de nieuwe vereisten voor gevarenklassen die vanaf 1 mei 2026 op mengsels van toepassing zijn. Dit leidt doorgaans tot een gecoördineerde beoordeling van de indeling, etikettering en het VIB.
CLP 2026: nieuwe gevarenklassen voor mengsels – wat moet u doen?
6.6. Controleer de relevantie van UFI/PCN (kritiek punt voor mengsels)
Bij mengsels hangt etikettering vaak samen met verplichtingen voor gifcentra, zoals de UFI en de PCN-kennisgeving. Gebruik voor een veilige werkwijze één uniforme „dossierlogica”: de voor de PCN ingediende informatie moet overeenstemmen met het etiket en het VIB.
6.7. E-commerce en reclame: bereid u nu voor op 2028
De herziening van de CLP-verordening versterkt de vereisten voor onlineweergave, waaronder de zichtbaarheid van gevareninformatie op internet, en verschillende daarmee samenhangende verplichtingen zijn verschoven naar 2028. Gebruik 2026–2027 om gegevens op te schonen, interfaces te ontwikkelen en proeven uit te voeren.
7) „Minimaal werkbare” pagina voor een digitaal etiket: welke velden moet deze bevatten?
Een juridisch en operationeel verdedigbare pagina voor een digitaal etiket bevat doorgaans:
- productnaam / productidentificatiecode (interne productcode)
- gegevens van de leverancier (contactgegevens)
- taalkeuzemenu
- afzonderlijk etiketteringsblok: gevarenpictogrammen, signaalwoord, H-zin(nen), P-zin(nen)
- aanvullende informatie, bijvoorbeeld over gebruik, opslag, afvalbeheer en verwijdering
- download van het veiligheidsinformatieblad per taal
- versie en datum „Laatst bijgewerkt”
- informatie over „alternatieve toegang”: hoe de inhoud kosteloos kan worden verkregen als het digitale etiket tijdelijk niet beschikbaar is
8) Vooruitblik: digitaal productpaspoort (DPP) – waarom is het de moeite waard om hiermee rekening te houden?
Een digitaal etiket is niet hetzelfde als een digitaal productpaspoort, maar de onderliggende mogelijkheden overlappen gedeeltelijk, zoals identificatiecodes, gegevenskwaliteit, versiebeheer en langdurige beschikbaarheid.
De ESPR introduceert het concept van het digitale productpaspoort (DPP) ter ondersteuning van de elektronische beschikbaarheid van duurzaamheids- en nalevingsinformatie.
Veelgestelde vragen
Samenvatting
De 3 pijlers van naleving:
- Naleving van het fysieke etiket: de verplichte gevarencommunicatie blijft op de verpakking staan.
- Technische naleving van het digitale etiket: 2 klikken, 10 jaar, toegankelijkheid, gescheiden inhoud en discipline op het gebied van gegevensbescherming.
- Wijzigingsbeheer: indeling → etiket → veiligheidsinformatieblad → digitale interface moeten gezamenlijk binnen de CLP-termijnen worden geactualiseerd.
Als volgende stap boeken de meeste bedrijven snel vooruitgang door eerst de naleving van het etiketontwerp te controleren en dit zo nodig te actualiseren, en tegelijkertijd de „minimale” specificatie voor de landingspagina voor het digitale etiket op te stellen, ruim vóór 2028.
Heeft u nog vragen?
Neem contact op met onze klantenservice of stel uw vraag online aan onze expert.
Klantenservice Stel uw vraag aan onze expert
Aanbevolen diensten
Nuttige artikelen
Deze website is ontwikkeld in het kader van en met steun van het Demján Sándor Programma.