{"id":31667,"date":"2025-04-26T13:57:30","date_gmt":"2025-04-26T13:57:30","guid":{"rendered":"https:\/\/www.msds-europe.com\/?page_id=31667"},"modified":"2026-02-23T07:50:42","modified_gmt":"2026-02-23T07:50:42","slug":"karta-charakterystyki-skroty-obja%c5%9bnienia","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.msds-europe.com\/pl\/karta-charakterystyki-skroty-obja%c5%9bnienia\/","title":{"rendered":"Skr\u00f3ty i akronimy w kartach charakterystyki"},"content":{"rendered":"

MSDS-Europe<\/a> – Baza wiedzy kart charakterystyki<\/a> \u2013 Skr\u00f3ty i akronimy w kartach charakterystyki<\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

W kartach charakterystyki<\/strong> substancji chemicznych (ang. Safety Data Sheet<\/strong>, SDS) \u2013 zw\u0142aszcza w sekcji 16 \u201eInne informacje\u201d \u2013 nale\u017cy zamie\u015bci\u0107 legend\u0119 obja\u015bniaj\u0105c\u0105 wszystkie skr\u00f3ty i akronimy u\u017cyte w dokumencie. Wym\u00f3g ten gwarantuje, \u017ce czytelnik zrozumie fachowe skr\u00f3ty pojawiaj\u0105ce si\u0119 w karcie.<\/p>\n

Karta charakterystyki jest ustandaryzowanym dokumentem (z\u0142o\u017conym z 16 sekcji) zawieraj\u0105cym informacje o zagro\u017ceniach i bezpiecznym post\u0119powaniu z substancj\u0105 lub mieszanin\u0105 chemiczn\u0105. Cz\u0119sto wyst\u0119puje w niej wiele skr\u00f3t\u00f3w \u2013 od odniesie\u0144 do przepis\u00f3w (CLP<\/strong>, REACH<\/strong> itp.) po parametry naukowe (LD50<\/strong>, PNEC<\/strong> itp.). Umieszczenie obja\u015bnie\u0144 tych skr\u00f3t\u00f3w w karcie charakterystyki jest kluczowe dla zachowania jasno\u015bci przekazu oraz zgodno\u015bci z przepisami.<\/p>\n

 <\/p>\n

Akronimy SDS<\/h3>\n

Skr\u00f3t SDS<\/strong> pochodzi od angielskiego terminu Safety Data Sheet<\/em>, czyli karty charakterystyki<\/strong>. Jest to obecnie powszechnie stosowane okre\u015blenie dokumentu, zast\u0119puj\u0105ce starszy termin MSDS<\/strong> (Material Safety Data Sheet<\/em>). Karta charakterystyki (SDS) zawiera wszystkie istotne informacje dotycz\u0105ce zagro\u017ce\u0144 stwarzanych przez produkt chemiczny oraz zalece\u0144 bezpiecznego post\u0119powania.<\/p>\n

W kartach charakterystyki cz\u0119sto wykorzystuje si\u0119 r\u00f3\u017cnorodne skr\u00f3ty i akronimy w celu zwi\u0119z\u0142ego przedstawienia informacji o przepisach, nazw instytucji czy w\u0142a\u015bciwo\u015bciach chemicznych. Wiele z nich wywodzi si\u0119 z j\u0119zyka angielskiego lub jest ugruntowanych w nomenklaturze mi\u0119dzynarodowej, co sprawia, \u017ce karty charakterystyki s\u0105 zrozumia\u0142e w wielu krajach. Niezb\u0119dne jest jednak, by w polskiej wersji karty wszystkie te skr\u00f3ty zosta\u0142y obja\u015bnione w j\u0119zyku polskim, aby ka\u017cdy u\u017cytkownik m\u00f3g\u0142 poprawnie zinterpretowa\u0107 tre\u015b\u0107 dokumentu.<\/p>\n

 <\/p>\n

Obja\u015bnianie skr\u00f3t\u00f3w w karcie charakterystyki<\/h3>\n

Z tego powodu ka\u017cda karta charakterystyki zawiera sekcj\u0119 (zwykle sekcj\u0119 16) wymieniaj\u0105c\u0105 zastosowane w niej skr\u00f3ty i akronimy wraz z wyja\u015bnieniem ich znaczenia. Na przyk\u0142ad, je\u015bli w karcie pojawia si\u0119 skr\u00f3t PBT<\/strong>, legenda wyja\u015bni, \u017ce oznacza on \u201etrwa\u0142y, zdolny do bioakumulacji i toksyczny\u201d. Podobnie akronim ADR<\/strong> zostanie rozwini\u0119ty jako Umowa europejska dotycz\u0105ca mi\u0119dzynarodowego przewozu drogowego towar\u00f3w niebezpiecznych.<\/p>\n

Taki s\u0142owniczek obejmuje skr\u00f3ty zwi\u0105zane z przepisami lub instytucjami (OSHA<\/strong>, ECHA<\/strong> itp.), parametry techniczne (LC50<\/strong>, DNEL<\/strong> itp.), terminy chemiczne (ChZT<\/strong>, BZT<\/strong> \u2013 np. w kontek\u015bcie zapotrzebowania na tlen) oraz wszelkie inne skr\u00f3ty u\u017cyte w dokumencie. Dzi\u0119ki zamieszczeniu tych obja\u015bnie\u0144 karta charakterystyki zapewnia, \u017ce ka\u017cdy odbiorca \u2013 nawet je\u015bli nie zna wszystkich skr\u00f3t\u00f3w \u2013 b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 prawid\u0142owo odczyta\u0107 informacje dotycz\u0105ce bezpiecze\u0144stwa.<\/p>\n

 <\/p>\n

Skr\u00f3ty u\u017cywane w kartach charakterystyki w innych j\u0119zykach<\/h3>\n

Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce nazwa samej karty charakterystyki oraz niekt\u00f3re skr\u00f3ty mog\u0105 r\u00f3\u017cni\u0107 si\u0119 w zale\u017cno\u015bci od j\u0119zyka, cho\u0107 znaczenie pozostaje to\u017csame. Na przyk\u0142ad angielski Safety Data Sheet<\/strong> (SDS) to po w\u0119giersku \u201ebiztons\u00e1gi adatlap<\/strong>\u201d, po niemiecku \u201eSicherheitsdatenblatt<\/strong>\u201d, po francusku \u201eFiche de donn\u00e9es de s\u00e9curit\u00e9<\/strong>\u201d, po w\u0142osku \u201eScheda di dati di sicurezza<\/strong>\u201d, po hiszpa\u0144sku \u201eFicha de datos de seguridad<\/strong>\u201d, a po rumu\u0144sku \u201eFi\u0219\u0103 cu date de securitate<\/strong>\u201d. W j\u0119zyku polskim u\u017cywa si\u0119 okre\u015blenia \u201ekarta charakterystyki<\/strong>\u201d. Poza nazw\u0105 dokumentu wi\u0119kszo\u015b\u0107 akronim\u00f3w naukowych i regulacyjnych stosowanych wewn\u0105trz kart charakterystyki jest zbie\u017cna na ca\u0142ym \u015bwiecie.<\/p>\n

Wiele z nich ma \u017ar\u00f3d\u0142os\u0142\u00f3w angielski lub pochodzi od nazw um\u00f3w mi\u0119dzynarodowych (np. ADR<\/strong> jest skr\u00f3tem pochodz\u0105cym z j\u0119zyka francuskiego, ale jest stosowany we wszystkich j\u0119zykach). Poszczeg\u00f3lne kraje mog\u0105 te\u017c posiada\u0107 w\u0142asne okre\u015blenia pewnych poj\u0119\u0107 (np. W\u0119gry u\u017cywaj\u0105 skr\u00f3t\u00f3w \u00c1K\/CK<\/strong> dla dopuszczalnych st\u0119\u017ce\u0144, podczas gdy w Polsce u\u017cywano dawniej NDS\/NDSCh<\/strong>, a obecnie cz\u0119sto stosuje si\u0119 mi\u0119dzynarodowe TWA\/STEL<\/strong>). Niemniej jednak karta charakterystyki przeznaczona dla polskiego odbiorcy b\u0119dzie zawiera\u0107 terminy oficjalnie przyj\u0119te w Polsce i ich obja\u015bnienia. Dzi\u0119ki temu dokument pozostaje czytelny i jednoznaczny, niezale\u017cnie od pochodzenia u\u017cytych skr\u00f3t\u00f3w.<\/p>\n

EN<\/a> I DE<\/a> I FR<\/a> I ES<\/a> I IT<\/a> I PL<\/strong> I CS<\/a> I RO<\/a> I SL<\/a> I SK<\/a> I HU<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

Najcz\u0119\u015bciej spotykane skr\u00f3ty i akronimy w kartach charakterystyki<\/h2>\n

Poni\u017cej przedstawiono list\u0119 niekt\u00f3rych powszechnie spotykanych skr\u00f3t\u00f3w i akronim\u00f3w u\u017cywanych w kartach charakterystyki, wraz z wyja\u015bnieniem ich znaczenia:<\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

ADN<\/strong>: Europejska umowa dotycz\u0105ca mi\u0119dzynarodowego przewozu towar\u00f3w niebezpiecznych \u015br\u00f3dl\u0105dowymi drogami wodnymi.<\/p>\n

ADR<\/strong>: Umowa europejska dotycz\u0105ca mi\u0119dzynarodowego przewozu drogowego towar\u00f3w niebezpiecznych.<\/p>\n

ATE<\/strong>: Oszacowanie toksyczno\u015bci ostrej.<\/p>\n

AOX<\/strong>: Adsorbowalne halogenki organiczne.<\/p>\n

BCF<\/strong>: Wsp\u00f3\u0142czynnik biokoncentracji.<\/p>\n

BOD<\/strong>: Biochemiczne zapotrzebowanie na tlen.<\/p>\n

Numer CAS<\/strong>: Numer Chemical Abstracts Service.<\/p>\n

CLP<\/strong>: Rozporz\u0105dzenie (WE) nr 1272\/2008 w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin.<\/p>\n

CMR<\/strong>: Rakotw\u00f3rcze, mutagenne lub dzia\u0142aj\u0105ce toksycznie na rozrodczo\u015b\u0107.<\/p>\n

COD<\/strong>: Chemiczne zapotrzebowanie na tlen.<\/p>\n

CSA<\/strong>: Ocena bezpiecze\u0144stwa chemicznego.<\/p>\n

CSR<\/strong>: Raport bezpiecze\u0144stwa chemicznego.<\/p>\n

DNEL<\/strong>: Pochodny poziom niepowoduj\u0105cy zmian.<\/p>\n

ECHA<\/strong>: Europejska Agencja Chemikali\u00f3w.<\/p>\n

EC<\/strong>: Wsp\u00f3lnota Europejska (WE).<\/p>\n

Numer EC<\/strong>: Numer WE (EINECS i ELINCS \u2013 patrz r\u00f3wnie\u017c EINECS i ELINCS).<\/p>\n

EEC<\/strong>: Europejska Wsp\u00f3lnota Gospodarcza (EWG).<\/p>\n

EEA<\/strong>: Europejski Obszar Gospodarczy (UE + Islandia, Liechtenstein i Norwegia).<\/p>\n

EINECS<\/strong>: Europejski Wykaz Istniej\u0105cych Substancji o Znaczeniu Komercyjnym.<\/p>\n

ELINCS<\/strong>: Europejski Wykaz Notyfikowanych Substancji Chemicznych.<\/p>\n

EN<\/strong>: Norma europejska (EN).<\/p>\n

EU<\/strong>: Unia Europejska (UE).<\/p>\n

EuPCS<\/strong>: Europejski system kategoryzacji produkt\u00f3w<\/a>.<\/p>\n

EWC<\/strong>: Europejski Katalog Odpad\u00f3w (zast\u0105piony przez LoW \u2013 patrz poni\u017cej).<\/p>\n

GHS<\/strong>: Globalnie Zharmonizowany System Klasyfikacji i Oznakowania Chemikali\u00f3w.<\/p>\n

IATA<\/strong>: Mi\u0119dzynarodowe Zrzeszenie Przewo\u017anik\u00f3w Powietrznych (International Air Transport Association).<\/p>\n

ICAO-TI<\/strong>: Instrukcje techniczne bezpiecznego transportu lotniczego towar\u00f3w niebezpiecznych.<\/p>\n

IMDG<\/strong>: Mi\u0119dzynarodowy kodeks towar\u00f3w niebezpiecznych przewo\u017conych drog\u0105 morsk\u0105.<\/p>\n

IMO<\/strong>: Mi\u0119dzynarodowa Organizacja Morska.<\/p>\n

IMSBC<\/strong>: Mi\u0119dzynarodowy kodeks morski dla sta\u0142ych \u0142adunk\u00f3w masowych (International Maritime Solid Bulk Cargoes Code).<\/p>\n

IUCLID<\/strong>: Mi\u0119dzynarodowa jednolita baza danych informacji chemicznych.<\/p>\n

IUPAC<\/strong>: Mi\u0119dzynarodowa Unia Chemii Czystej i Stosowanej.<\/p>\n

Kow<\/strong>: Wsp\u00f3\u0142czynnik podzia\u0142u n-oktanol\/woda.<\/p>\n

LC50<\/strong>: St\u0119\u017cenie \u015bmiertelne skutkuj\u0105ce 50% \u015bmiertelno\u015bci\u0105.<\/p>\n

LD50<\/strong>: Dawka \u015bmiertelna skutkuj\u0105ca 50% \u015bmiertelno\u015bci\u0105 (mediana dawki \u015bmiertelnej).<\/p>\n

LoW<\/strong>: Wykaz odpad\u00f3w.<\/p>\n

LOEC<\/strong>: Najni\u017csze st\u0119\u017cenie, przy kt\u00f3rym obserwowany jest skutek.<\/p>\n

LOEL<\/strong>: Najni\u017cszy poziom, przy kt\u00f3rym obserwowany jest skutek.<\/p>\n

NOEC<\/strong>: Najwy\u017csze st\u0119\u017cenie, przy kt\u00f3rym nie obserwuje si\u0119 skutku.<\/p>\n

NOEL<\/strong>: Poziom, przy kt\u00f3rym nie obserwuje si\u0119 skutku.<\/p>\n

NOAEC<\/strong>: St\u0119\u017cenie, przy kt\u00f3rym nie obserwuje si\u0119 szkodliwych zmian.<\/p>\n

NOAEL<\/strong>: Poziom dawkowania, przy kt\u00f3rym nie obserwuje si\u0119 szkodliwych zmian.<\/p>\n

OECD<\/strong>: Organizacja Wsp\u00f3\u0142pracy Gospodarczej i Rozwoju.<\/p>\n

OSHA<\/strong>: Administracja Bezpiecze\u0144stwa i Zdrowia w Pracy (Occupational Safety and Health Administration).<\/p>\n

PBT<\/strong>: Trwa\u0142e, zdolne do bioakumulacji i toksyczne.<\/p>\n

PNEC<\/strong>: Przewidywane st\u0119\u017cenie niepowoduj\u0105ce niekorzystnych skutk\u00f3w dla \u015brodowiska.<\/p>\n

QSAR<\/strong>: Ilo\u015bciowy model zale\u017cno\u015bci struktura\u2013aktywno\u015b\u0107.<\/p>\n

REACH<\/strong>: Rozporz\u0105dzenie (WE) nr 1907\/2006 w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwole\u0144 i stosowanych ogranicze\u0144 w zakresie chemikali\u00f3w.<\/p>\n

RID<\/strong>: Regulamin mi\u0119dzynarodowego przewozu kolej\u0105 towar\u00f3w niebezpiecznych.<\/p>\n

SCBA<\/strong>: Samodzielny aparat oddechowy (Self-Contained Breathing Apparatus).<\/p>\n

SDS<\/strong>: Karta charakterystyki.<\/p>\n

STOT<\/strong>: Dzia\u0142anie toksyczne na narz\u0105dy docelowe.<\/p>\n

SVHC<\/strong>: Substancja wzbudzaj\u0105ca szczeg\u00f3lnie du\u017ce obawy.<\/p>\n

UN<\/strong>: Organizacja Narod\u00f3w Zjednoczonych.<\/p>\n

UVCB<\/strong>: Substancje o nieznanym lub zmiennym sk\u0142adzie, z\u0142o\u017cone produkty reakcji lub materia\u0142y biologiczne.<\/p>\n

VOC<\/strong>: Lotne zwi\u0105zki organiczne (zawarto\u015b\u0107 LZO).<\/p>\n

vPvB<\/strong>: Bardzo trwa\u0142e i bardzo zdolne do bioakumulacji.<\/p>\n

 <\/p>\n

Oferowane us\u0142ugi<\/span><\/h4>\n