Official Journal L 076 , 22/03/1991 P. 0035 - 0041
Finnish special edition: Chapter 15 Volume 10 P. 0059
Swedish special edition: Chapter 15 Volume 10 P. 0059
DYREKTYWA KOMISJI
z dnia 5 marca 1991 r.
określająca i ustanawiająca szczegółowe uzgodnienia dotyczące systemu szczególnych informacji o preparatach niebezpiecznych w związku z wykonaniem art. 10 dyrektywy 88/379/EWG
(91/155/EWG)
KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH,
uwzględniając Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Gospodarczą,
uwzględniając dyrektywę Rady 88/379/EWG z dnia 7 czerwca 1988 r. w sprawie zbliżania przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych Państw Członkowskich odnoszących się do klasyfikacji, pakowania i etykietowania preparatów niebezpiecznych[1], ostatnio zmienioną dyrektywą Komisji 90/492/EWG[2], w szczególności jej art. 10 ust. 2,
a także mając na uwadze, co następuje:
etykietowanie wymagane przepisami dyrektywy 88/379/EWG stanowi podstawowe źródło informacji dla użytkowników preparatów niebezpiecznych, wskazując im jasno i precyzyjnie potencjalne niebezpieczeństwa; dla użytkowników przemysłowych etykietowanie należy uzupełnić bardziej szczegółowym systemem informacji;
artykuł 10 dyrektywy 88/379/EWG przewiduje ustanowienie systemu informacji w formie kart charakterystyki bezpieczeństwa odnoszących się do niebezpiecznych preparatów; ponadto, zgodnie z niniejszym artykułem, informacje takie są zasadniczo przeznaczone dla użytkowników przemysłowych i muszą im umożliwiać podejmowanie działań niezbędnych do zapewnienia ochrony zdrowia i bezpieczeństwa w miejscu pracy;
istnieją ścisłe związki między dyrektywą 88/379/EWG i dyrektywą Rady 67/548/EWG z dnia 27 czerwca 1967 r. w sprawie zbliżenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do klasyfikacji, pakowania i etykietowania substancji niebezpiecznych[3], ostatnio zmienioną dyrektywą 79/831/EWG[4]; dlatego pożądane jest ustanowienie systemu kart charakterystyki bezpieczeństwa, który odnosi się zarówno do substancji niebezpiecznych, jak i do niebezpiecznych preparatów; ustanowione zostaną przepisy wykonawcze odnoszące się do substancji niebezpiecznych;
przeprowadzono konsultacje z Komitetem Doradczym ds. Bezpieczeństwa, Higieny i Ochrony Zdrowia w Miejscu Pracy, ustanowionym decyzją Rady 74/325/EWG[5], ostatnio zmienioną Aktem Przystąpienia Hiszpanii i Portugalii;
przepisy niniejszej dyrektywy są zgodne z opinią Komitetu ds. Dostosowania do Postępu Technicznego Dyrektyw w sprawie Znoszenia Barier Technicznych w Handlu Substancjami i Preparatami Niebezpiecznymi,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ:
Artykuł 1
Artykuł 2
Państwa Członkowskie mogą uzależnić wprowadzenie substancji lub preparatów niebezpiecznych do obrotu na ich terytorium od użycia ich urzędowego języka lub języków przy tworzeniu kart charakterystyki bezpieczeństwa, określonych w art. 1.
Artykuł 3
Karta charakterystyki bezpieczeństwa, określona w art. 1, zawiera następujące, obowiązkowe pozycje:
dostarczenie informacji określonych w powyższych pozycjach. Informacje te są opracowywane zgodnie z wyjaśnieniami zawartymi w Załączniku. Karty charakterystyki bezpieczeństwa są datowane. Artykuł 4 Przepisy wykonawcze dotyczące substancji niebezpiecznych zostaną ustanowione później. Artykuł 5
Artykuł 6 Niniejsza dyrektywa skierowana jest do Państw Członkowskich. Sporządzono w Brukseli, dnia 5 marca 1991 r. W imieniu Komisji Martin BANGEMANN Wiceprzewodniczący
ZAŁĄCZNIK
WYTYCZNE DO OPRACOWANIA KART CHARAKTERYSTYKI BEZPIECZEŃSTWA
Podane w Załączniku uwagi wyjaśniające mają służyć jako wytyczne. Celem ich jest, aby informacje zawarte w każdej z obowiązkowych pozycji wymienionych w art. 3 umożliwiały użytkownikom przemysłowym podjęcie niezbędnych środków odnoszących się do ochrony zdrowia i bezpieczeństwa w miejscu pracy.
Informacje powinny być napisane jasno i zwięźle.
W niektórych przypadkach, ze względu na szeroki zakres właściwości substancji i preparatów, mogą się okazać konieczne dodatkowe informacje. Jeżeli okaże się, że informacje o pewnych właściwościach nie mają żadnego znaczenia lub też ich podanie jest technicznie niemożliwe, należy to uzasadnić.
Chociaż porządek informacji pod tytułami nie jest obowiązujący, zaleca się kolejność podaną w art. 3.
Jeśli w karcie charakterystyki bezpieczeństwa zostaną wprowadzone zmiany, należy zwrócić na to uwagę odbiorcy.
1. Identyfikacja substancji/preparatu oraz spółki/przedsiębiorstwa
Określenie użyte do identyfikacji musi być identyczne z określeniem podanym na etykiecie, jak to określono w załączniku VI do dyrektywy 67/548/EWG część II. Można również wskazać inne dostępne środki identyfikacji.
1.2. Dane identyfikacyjne spółki/przedsiębiorstwa
- Określenie osoby prowadzącej działalność gospodarczą we Wspólnocie, która jest odpowiedzialna za wprowadzanie do obrotu niebezpiecznej substancji lub preparatu, niezależnie od tego, czy jest to producent, importer czy też dystrybutor.
-Pełny adres i numer telefonu tej osoby.
Podane informacje powinny umożliwić odbiorcy łatwe rozpoznanie zagrożeń związanych z substancją lub preparatem. W przypadku preparatu: a) nie jest konieczne podanie pełnego składu (właściwości składników i ich stężenia); b) należy jednakże wykazać niżej wymienione substancje, wraz z podaniem ich stężenia lub zakresem
stężenia, jeśli występują one w stężeniach takich samych lub większych niż stężenia ustanowione w art. 3 ust. 6 lit. a) dyrektywy 88/379/EWG (chyba że niższe granice uważa się za uzasadnione):
c) klasyfikacja powyższych substancji (przeprowadzona zgodnie z art. 5 ust. 2 lub z załącznikiem I do dyrektywy 67/548/EWG, podana w formie symboli oraz oznaczeń ryzyka R, które są przypisywane według zagrożenia dla zdrowia;
d) jeżeli, zgodnie z przepisami art. 7 ust. 1 dyrektywy 88/379/EWG, dane identyfikacyjne niektórych substancji mają być poufne, to ich właściwości chemiczne muszą być opisane tak, by zapewnić możliwość bezpiecznego obchodzenia się z nimi. Użyta nazwa musi być taka sama nazwa, jak ta, która wynika z zastosowania powyższej procedury.
3. Określenie zagrożenia
Należy jasno i krótko określić najważniejsze zagrożenia, które może powodować dana substancja lub preparat, w szczególności zagrożenia dla człowieka i środowiska.
Należy opisać najważniejsze szkodliwe skutki dla zdrowia ludzkiego oraz objawy wywołane stosowaniem lub ewentualnym niewłaściwym stosowaniem substancji lub preparatu, jakie można przewidzieć w racjonalny sposób.
Informacje powinny być zgodne z informacjami znajdującymi się na etykiecie produktu, ale nie muszą ich powtarzać.
4. Środki pierwszej pomocy
Należy opisać środki pierwszej pomocy; ważne jest określenie, czy potrzebna jest natychmiastowa pomoc medyczna.
Informacje o pierwszej pomocy muszą być krótkie i zrozumiałe dla poszkodowanego, obecnych przypadkowo osób i udzielających pierwszej pomocy. Należy krótko opisać objawy i skutki. Instrukcje powinny informować o tym, co należy zrobić na miejscu w razie wypadku i czy można oczekiwać opóźnionych skutków tego narażenia.
Dalsze informacje należy podać w oddzielnych pozycjach, w podziale według różnych dróg narażenia, np. wdychania, kontaktu ze skórą lub oczami oraz drogą pokarmową.
Należy wskazać, czy jest potrzebna lub zalecana fachowa pomoc lekarza.
W przypadku niektórych substancji lub preparatów może być ważne podkreślenie, że w miejscu pracy muszą być dostępne specjalne środki w celu podjęcia szczególnego i natychmiastowego działania.
5. Środki przeciwpożarowe
Należy odwołać się do wymagań dotyczących walki z pożarem spowodowanym przez substancję lub preparat lub też powstającym w ich bliskości, poprzez wskazanie: - odpowiednich środków gaśniczych,
-środków gaśniczych, których nie wolno używać ze względów bezpieczeństwa,
6. Środki podejmowane w razie przypadkowego rozproszenia W zależności od właściwości substancji lub preparatu, mogą być potrzebne informacje: - o środkach indywidualnej ostrożności, takich jak: usuwanie źródeł zapłonu, zapewnienie wystarczającej wentylacji/ochrony dróg oddechowych,
ograniczanie pyłów, zapobieganie kontaktowi ze skórą lub oczami, - o środkach ostrożności w zakresie ochrony środowiska, takich jak: unikanie wprowadzania do rowów odwadniających, wód powierzchniowych i gruntowych oraz do gleby;
ewentualna potrzeba ostrzeżenia okolicznych mieszkańców, - o metodach oczyszczania, takich jak: użycie materiału absorpcyjnego (np. piasku, ziemi okrzemkowej, substancji wiążącej kwas, uniwersalnej
substancji wiążącej, trocin...), redukcja gazów/spalin za pomocą wody, rozcieńczania.
Należy rozważyć potrzebę podania takich wskazówek jak: "nie używać nigdy, neutralizować za pomocą...". Notabene: Jeśli jest to właściwe, należy odwołać się do pkt 8 i 13.
7. Obchodzenie się z substancjami i ich magazynowanie
Należy podać środki ostrożności gwarantujące bezpieczne obchodzenie się z substancjami, w tym informacje na temat środków technicznych, takich jak: lokalna i ogólna wentylacja, środki mające na celu zapobieganie powstawaniu aerozolu i pyłu, zapobieganie pożarom oraz wszelkie szczególne wymagania lub zasady odnoszące się do danej substancji lub preparatu (np. procedury lub sprzęt, które są zakazane lub zalecane); jeśli to możliwe, należy podać krótki ich opis.
7.2. Magazynowanie
Należy podać warunki bezpiecznego magazynowania, takie jak: prawidłowo opracowany projekt pomieszczeń do magazynowania lub zbiorników (łącznie ze ścianami zaporowymi i wentylacją), niedopuszczalne materiały, warunki magazynowania (temperatura i wartość dopuszczalna/zakres wilgotności, światło, gaz obojętny itd.), specjalne urządzenia elektryczne i zapobieganie oddziaływaniom elektrostatycznym.
Należy podać informacje, jeśli istnieje taka potrzeba, o dopuszczalnych ilościach w danych warunkach magazynowania. Należy w szczególności podać informacje o wszelkich szczególnych wymaganiach, takich jak rodzaj materiału używanego do produkcji opakowań/pojemników na substancję lub preparat.
8. Środki zmniejszające narażenie/środki ochrony indywidualnej
Do celów niniejszego dokumentu ograniczanie narażenia oznacza pełny zakres środków ostrożności, które należy podjąć w czasie stosowania substancji, aby ograniczyć do minimum narażenie pracowników. Należy zastosować środki techniczne przed zastosowaniem środków ochrony indywidualnej. Dlatego
należy podać informacje o formie systemu zabezpieczającego, np. zamknięte instalacje. Informacje te
powinny uzupełniać informacje podawane według ppkt 7.1. Należy podać, wraz z powołaniem na źródło, wszelkie szczególne parametry, które należy kontrolować, takie jak np. wartości dopuszczalne lub normy biologiczne. Należy podać informacje o zalecanych procedurach monitoringu i powołać się na ich źródło.
Tam, gdzie potrzebne są środki ochrony indywidualnej, należy podać rodzaj sprzętu zapewniającego właściwą ochronę:
- ochrona dróg oddechowych: w przypadku niebezpiecznych gazów, oparów lub pyłu należy uwzględnić potrzebę właściwego wyposażenia ochronnego, takiego jak indywidualne aparaty do oddychania, odpowiednie maski lub filtry;
- ochrona rąk:
należy określić rodzaj rękawic, które należy nosić podczas obchodzenia się z substancją lub preparatem; jeżeli to konieczne, należy wskazać wszelkie dodatkowe środki ochronne skóry i rąk; - ochrona oczu: należy podać rodzaj potrzebnego wyposażenia ochronnego, takiego jak: okulary ochronne, ochronne
gogle, tarcza chroniąca twarz; - ochrona skóry: jeżeli konieczna jest ochrona innej części ciała niż ręce, należy podać rodzaj i jakość potrzebnego
wyposażenia ochronnego, takiego jak: fartuch, buty i pełny strój ochronny; jeżeli jest to konieczne, należy podać szczególne środki higieniczne.
9. Właściwości fizyczne i chemiczne Ta sekcja zawiera następujące informacje o substancjach lub preparatach. Wygląd: Zapach: pH: wskazuje stan fizyczny (stały, ciekły, gazowy) oraz kolor dostarczonej substancji
lub preparatu. jeżeli zapach jest wyczuwalny, należy podać jego krótki opis. należy podać wartość pH dostarczonej substancji, preparatu lub roztworu wodnego; w tym ostatnim przypadku należy podać również stężenie;
Temperatura wrzenia (przedziały): Temperatura topnienia (przedziały): Temperatura zapłonu: Palność (ciało stałe, gaz): Samozapłon: Właściwości wybuchowe: Właściwości utleniające: Ciśnienie pary: Gęstość względna: Rozpuszczalność: - rozpuszczalność w wodzie
- rozpuszczalność w tłuszczach: (rozpuszczalnik - olej (do określenia)) Stała podziału: n-oktanol/woda Inne dane: należy wskazać parametry mające istotne znaczenie dla bezpieczeństwa, takie jak: gęstość par,
zdolność mieszania się, szybkość parowania, przewodnictwo, lepkość itd. Powyższe właściwości powinny być określone zgodnie z ustaleniami podanymi w załączniku V do dyrektywy 67/548/EWG część A lub też z inną porównywalną metodą.
10. Stabilność i reaktywność
Należy określić stabilność substancji lub preparatu oraz możliwość niebezpiecznych reakcji zachodzących w pewnych warunkach. Warunki, których należy unikać: Należy wyliczyć takie warunki, jak: temperatura, ciśnienie, światło, wstrząsy itd., które mogą
spowodować niebezpieczną reakcję i jeśli to możliwe, podać krótki opis tej reakcji. Materiały, których należy unikać: Należy wyliczyć takie materiały, jak: woda, powietrze, kwasy, zasady, środki utleniające lub wszelkie
inne substancje specyficzne, które mogą spowodować niebezpieczną reakcję i jeśli to możliwe, podać krótki opis tej reakcji. Niebezpieczne produkty rozkładu: Należy podać materiały niebezpieczne, jakie mogą powstać w niebezpiecznych ilościach po rozkładzie. Notabene Należy zwrócić szczególną uwagę użytkowników na:
-niebezpieczne produkty rozkładu powstałe po kontakcie z wodą, jeśli takie produkty występują,
- możliwość rozkładu na produkty niestabilne.
11. Informacje toksykologiczne
Ta sekcja zajmuje się potrzebą zwięzłego, ale pełnego i zrozumiałego opisu różnych skutków (zdrowotnych) toksykologicznych, które mogą wystąpić po kontakcie użytkownika z substancją lub preparatem.
Należy opisać niebezpieczne dla zdrowia skutki wynikające z narażenia na działanie substancji lub preparatu, opierając się zarówno na doświadczeniach praktycznych, jak i wnioskach z eksperymentów naukowych. Należy podać informacje o różnych drogach narażenia (wdychanie, droga pokarmowa, kontakt ze skórą i oczami) i opisać objawy wywołane oddziaływaniem substancji lub preparatu w odniesieniu do ich cech fizycznych, chemicznych i toksykologicznych.
Należy uwzględnić znane opóźnione i bezpośrednie skutki, a także skutki przewlekłe krótko- długotrwałego narażenia: dla przykładu uczulenie, kancerogenność, mutagenność oraz toksyczność dotycząca rozrodu, łącznie z teratogennością i działaniem narkotycznym.
Z uwzględnieniem informacje przekazane już w ramach pkt 2. "Skład/informacja o składnikach" może być konieczne odniesienie do szczególnych skutków zdrowotnych niektórych części składowych preparatów.
12. Informacje ekologiczne Należy ocenić ewentualne skutki, zachowanie się i wpływ danej substancji lub preparatu na środowisko. Należy opisać najważniejsze cechy substancji lub preparatu oraz przewidziane metody ich użycia, które
mogą mieć wpływ na środowisko:
- mobilność,
-stałość i podatność na rozkład,
Uwagi
Dopóki nie zostaną ustalone kryteria oceny wpływu preparatu na środowisko naturalne, informacje dotyczące powyższych właściwości powinny być podawane dla występujących w preparacie substancji zaklasyfikowanych jako niebezpieczne dla środowiska.
13. Wskazówki dotyczące usuwania
Jeśli usuwanie substancji lub preparatu (nadwyżki lub odpadu powstającego wskutek możliwego do przewidzenia zastosowania) stanowi niebezpieczeństwo, należy podać opis tych pozostałości oraz informacje dotyczące bezpiecznego obchodzenia się z nimi.
Należy wskazać właściwe metody usuwania zarówno substancji lub preparatu, jak i skażonych opakowań (spalanie, recykling, składowanie na składowiskach itd.).
Komentarz
Należy odwołać się do wszelkich przepisów wspólnotowych odnoszących się do odpadów. W razie ich braku przydatne jest wskazanie użytkownikowi konieczności stosowania obowiązujących przepisów krajowe lub regionalne.
14. Informacje o transporcie
Należy wskazać wszystkie specjalne środki ostrożności, o których powinien wiedzieć użytkownik lub których powinien przestrzegać w związku z transportem lub przemieszczaniem zarówno wewnątrz jego pomieszczeń, jak i poza nimi.
Mogą być również podane dodatkowe informacje określone w zaleceniach Narodów Zjednoczonych i innych umowach międzynarodowych w sprawie transportu i pakowania towarów niebezpiecznych.
15. Informacje o przepisach
Na etykiecie należy podać informacje wymagane zgodnie z przepisami dyrektyw odnoszących się do klasyfikacji, pakowania i oznakowania substancji niebezpiecznych i preparatów.
Jeżeli do substancji lub preparatu, objętych kartą charakterystyki bezpieczeństwa, odnoszą się przepisy szczególne dotyczące ochrony ludzi lub środowiska na poziomie Wspólnoty (np. ograniczenia dotyczące wprowadzania do obrotu i stosowania, dopuszczalne wartości narażenia w miejscu pracy), przepisy te powinny być podane, o ile to możliwe. Należy również zwrócić uwagę odbiorców na istnienie przepisów krajowych wdrażających te przepisy.
Zaleca się także, aby karta charakterystyki przypominała odbiorcom o wszelkich innych krajowych środkach mogących mieć znaczenie.
16. Inne informacje
Należy podać wszelkie inne informacje, które mogą być istotne dla bezpieczeństwa i zdrowia, na przykład:
-źródła podstawowych danych do opracowania karty charakterystyki. Należy także podać datę wydania karty charakterystyki, jeśli nie jest ona podana gdzie indziej.
[1] Dz.U. L 187 z 16.7.1988, str. 14.
[2] Dz.U. L 275 z 5.10.1990, str. 35.
[3] Dz.U. 196 z 16.8.1967, str. 1.
[4] Dz.U. L 287 z 19.10.1990, str. 37.
[5] Dz.U. L 185 z 9.7.1974, str. 15. W rozumieniu dyrektywy 67/548/EWG [pic]
http://europa.eu.int/eur-lex/lex/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:31991L0155:PL:HTML